Waarom hebben paarden geen last van cariës?

Dit is een hele leuke vraag. Het is namelijk zo dat cariës wel voorkomt bij paarden maar inderdaad in vergelijking bij de mens maar heel zelden. Daarom is er niet zo heel veel bekend over deze aandoening bij paarden. Laten we eerst eens kijken wat cariës nu precies is bij de mens.

Een andere benaming voor cariës is tandbederf. Het weefsel waaruit een tand is opgebouwd, bestaat voor een groot deel uit mineralen. In iedere mond bevinden zich bacteriën. De hoeveelheid bacteriën en het soort kan verschillend zijn. Bepaalde bacteriën zetten suikers om in zuren waardoor de pH in de mond lager wordt. Deze zuren tasten het tandglazuur aan door de mineralen op te lossen. Wanneer het tandglazuur dusdanig aangetast wordt dat het begint af te brokkelen, ontstaat een gaatje waardoor de bacteriën die cariës veroorzaken toegang krijgen tot het tandbeen (dentine). Dit weefsel dient als voedingsbron voor de bacteriën en daardoor tasten zij het tandbeen aan. Dit proces wordt tandbederf genoemd. Zolang het tandbederf oppervlakkig blijft is er nog niet zo veel aan de hand maar als het proces verder gaat en de zenuw van de tand of kies bereikt krijg je kiespijn.

Een groot verschil tussen paarden en mensen is dat paarden over het algemeen maar weinig suiker eten. Hooi, kuilgras en gras bevatten wel suikers maar bestaan voor het grootste deel uit langzaam verteerbare koolhydraten (hele lange suikerketens). Het milieu in de mond van een paard is dan ook minder zuur dan die van de gemiddelde mens. Overigens wordt niet alleen de pH in je mond lager door het eten van suikers, ook je darmkanaal en je hele lichaam verzuren, wat een negatief effect heeft op je gezondheid.In krachtvoer zitten wel snel verteerbare koolhydraten (kortere suikerketens) en ook suikerachtige stoffen zoals melasse, maar nog steeds is dat niet te vergelijken met het aantal ‘klontjes kristalsuiker’ dat een mens gemiddeld per dag tot zich neemt.

Onder bepaalde omstandigheden is het toch mogelijk dat het tandglazuur van een paard aangetast wordt. Dit kan onder invloed van bacteriën die in de mond zitten die met behulp van zuur het glazuur aantasten maar ook beschadigingen van het glazuur door trauma van buitenaf kunnen ervoor zorgen dat bacteriën makkelijker kunnen aanslaan.

Paarden krijgen niet zo snel kiespijn door tandbederf. Als het tandbederf ernstig genoeg is krijgen ze wel een “stinkende adem”. Het is in principe mogelijk om “gaatjes te vullen” bij een paard, maar meestal wordt de cariës pas ontdekt als het al te ernstig is omdat het paard dan pas pijn toont en zal besloten worden om de kies te trekken. Bij paarden komt cariës eigenlijk alleen voor aan de kiezen en niet aan de snijtanden.

Een onderzoek uitgevoerd in Zweden toont aan dat er de laatste 10 jaar een toename te zien is van paarden met cariës. Bij deze paarden werd een bacterie gevonden; Streptococcus devriesei. Deze bacterie was tot nu toe onbekend en is familie van Streptococcus mutans een bacterie die betrokken is bij het ontstaan van cariës bij de mens.

Bron: Acta Vet Scand. 2007; 49(1): 10. Published online 2007 March 28. doi: 10.1186/1751-0147-49-10.

Caries in the infundibulum of the second upper premolar tooth in the horse Torbjörn S Lundström,1 Gunnar G Dahlén,2 and Ove S Wattlecorresponding author1

Artrose
Tekst onder de foto

Naar boven Disclaimer Paard en Gezondheid