Vraag: Is het zinvol om glucosamine preventief aan je paard te geven?

Dit is niet zo’n makkelijke vraag om te beantwoorden maar ik zal proberen om wat overwegingen op een rijtje te zetten.

De reden dat aangenomen wordt dat glucosamine een positief effect heeft bij artrose is omstreden. Kraakbeen bestaat uit kraakbeencellen en kraakbeenmatrix. De matrix bestaat uit collagene vezels (bindweefselvezels) die een netwerk vormen. Binnen dit netwerk liggen de proteoglycanen. Dit zijn ingewikkelde suikermoleculen die water aantrekken waardoor het kraakbeenweefsel veerkracht krijgt. Op onze website staat bij artrose en glucosamine een uitgebreide beschrijving van het kraakbeen.

Glucosamine is een grondstof voor de proteoglycanen en dus voor het kraakbeen. We weten dat kraakbeen er ontzettend lang over doet om zichzelf te vervangen of te genezen. De binnenste laag van je darmen vervangt zichzelf bijvoorbeeld iedere 4 dagen, maar de collagene vezels in het kraakbeen doen daar vele paardenlevens over. De proteoglycanen vervangen zichzelf echter binnen 30 tot 300 dagen. Het is dus denkbaar dat het toevoegen van glucosamine een gunstig effect heeft op het herstel van kraakbeen. Tegenstanders beweren dat als het collagene netwerkje stuk is, dat het dan geen zin heeft om glucosamine te geven waardoor de proteoglycanen zich beter kunnen herstellen, want wat heb je aan proteoglycanen als je geen netje hebt om ze in vast te houden?

Een andere reden waarom glucosamine een gunstig effect heeft op artrose zou de ontstekingsremmende werking zijn. Artrose is kraakbeenschade en door deze kraakbeenschade raakt het gewricht geïrriteerd wat een ontsteking veroorzaakt. Deze ontsteking zorgt weer voor meer kraakbeenschade en zo blijft het cirkeltje rondgaan. Door de ontsteking te remmen met bijvoorbeeld ontstekingsremmende medicatie kun je de vicieuze cirkel soms doorbreken, maar vaak gaat het proces verder zodra gestopt wordt met het remmen van de ontsteking. Glucosamine kan zonder problemen langdurig of voor de rest van het leven van het paard gegeven worden voor zover bekend en helpt dus bij het remmen van de ontsteking in het gewricht.

Daarnaast worden er vaak nog andere stoffen toegevoegd aan het supplement zoals MSM dat ook een ontstekingsremmend effect heeft. Een ander mogelijkheid is omega 3 toe te voegen dat een regulerend effect heeft op bepaalde prostaglandines in het lichaam. Prostaglandines zijn lichaamseigen stoffen waarvan meerdere types gevormd worden. Sommige activeren ontstekingsreacties terwijl andere ontstekingsreacties remmen. Omega 3 zorgt ervoor dat de balans tussen deze prostaglandines hersteld wordt zodat er indirect ook een ontstekingsremmend effect optreedt.

Is het nu zinvol om een paard dat geen artrose heeft of in ieder geval geen klinische klachten toont glucosamine te geven?

Er is voor zover mij bekend is geen onderzoek gedaan naar het preventieve effect van glucosamine op het ontstaan van artrose. Wel blijkt er uit steeds meer onderzoek weldegelijk een positief effect uit te gaan van het supplementeren van glucosamine als er al sprake is van artrose. Theoretisch zou glucosamine kunnen bijdragen aan het gezonder houden van het kraakbeen en zou er dus een preventief effect kunnen zijn.

Mijn persoonlijke mening is dat ik verwacht dat het niet nodig is om een paard preventief glucosamine te geven aangezien het effect van glucosamine gestoeld is op twee punten:

  1. Het aanleveren van grondstoffen voor nieuwe proteoglycanen;
  2. Het ontstekingsremmende effect.

In de praktijk zie ik vaak dat paarden vrij snel reageren op het toevoegen van glucosamine aan de voeding, binnen enkele weken. Dan is naar mijn persoonlijke mening nog niet te verwachten dat het kraakbeen zich al significant heeft hersteld, maar een ontstekingsremmend effect kan vrij snel optreden. Glucosamine zou dan gunstig zijn als er al een ontsteking in het gewricht aanwezig is.

Ik verwacht dat de preventie van artrose van veel meer factoren afhankelijk is. De opbouw van de training, hoeveel beweging krijgt het paard en met beweging bedoel ik iets anders dan training, hoe is de training opgebouwd, wat is de belasting van het paard, wat is de gezondheid van het paard, wat voor voeding krijgt het paard, op wat voor bodem wordt het paard getraind, hoe is het paard gebouwd, hoe beweegt het paard van nature en hoe staat het met de bespiering ten op zicht van de flexibiliteit.

Van onze sportpaarden wordt veel gevraagd en het is in ons eigen belang om goed in de gaten te houden wat zij nodig hebben om op alle vlakken gezond te blijven. Voeding speelt daarbij een belangrijke rol. Met redelijke zekerheid is aangetoond dat paarden regelmatig magnesium te kort komen, omdat dit tegenwoordig niet meer in voldoende mate aanwezig is in het ruwvoer. Goed ruwvoer is overigens wel de basis van een goede voeding en helpt je paard gezond te houden. Ik denk dat ook een gezond sportpaard wel wat ondersteuning kan gebruiken, maar met betrekking tot de preventie van gewrichtsproblemen zou ik dan eerder kiezen voor het supplementeren van omega 3 vanuit plantaardige basis (algen), omdat dit een regulerend effect heeft op het ontstaan van ontstekingsreactie overal in het lichaam en daarnaast meerdere positieve effecten heeft op de gezondheid van het paard.

Artrose

Naar boven Disclaimer Paard en Gezondheid