Waarom heeft een paard een zwilwrat en wat is de functie hiervan?

Een zwilwrat is een hoornachtige structuur die aan de binnenkant van de voor- en de achterbenen voorkomt iets boven de voorknie en aan de onderzijde van de sprong.

Paard heeft een zwilwrat
De lokatie van de zwilwrat op het voor en achterbeen

Aangenomen wordt dat het een overblijfsel is van 1 van de tenen van het paard. Het oerpaardje waaruit ons huidige paard is ontstaan had namelijk 5 tenen. De voorknie van het paard is vergelijkbaar met de pols bij de mens. Vanuit de pols hebben wij 5 middenhandsbeentjes die uitlopen in 5 vingers. Het pijpbeen is het middelste middenhandsbeentje dat uitgegroeid is tot een bot met heel veel lengte. Het gewricht van middenhandsbeentje naar vingers wordt bij het paard het kootgewricht genoemd. De teen van het paard is dus enorm uitgegroeid en paarden lopen op hun 'nagel' (wat in de loop van de tijd de hoef is geworden) dus eigenlijk op het puntje van hun teen.

röntgenfoto van het spronggewrichtTwee van de 5 middenhandsbeentjes zijn nog terug te vinden als griffelbeentjes die aan de binnen- en de buitenzijde van het pijpbeen te vinden zijn. Eén van de buitenste tenen zou de zwilwrat gevormd hebben en sommigen beweren dat de spoor die aan de achterzijde van het kootgewricht zit een overblijfsel is van het andere buitenste teentje.

Voor het achterbeen geldt hetzelfde. Dit is een röntgenfoto van het spronggewricht (de enkel; 1). 2 is het pijpbeen oftewel het middelste middenvoetsbeentje. 3 en 4 zijn de griffelbeentjes die een overblijfsel zijn van middenvoetsbeentje 2 en 4.

Voor zover bekend heeft de zwilwrat geen functie. De zwilwrat groeit net als de spoor door en is opgebouwd uit laagjes hoorn. Dit hoorn brokkelt af als de laag te dik wordt en soms wordt er een stukje van de zwilwrat afgehaald. Dit kan vaak zo met de hand als het hoorn al los komt, maar er wordt ook wel eens een stukje vanaf gesneden of geknipt met een tang. Daarbij moet je wel oppassen dat je niet te diep snijdt, want alleen het dode hoorn is gevoelloos, maar daaronder zit levend weefsel dat weldegelijk gevoelig is!

De grootte kan wisselen per paard, dat is een anatomisch variatie per dier verschillend. En met de grootte bedoel ik dan het oppervlak. De rassen met veel “bloed” hebben over het algemeen wat kleinere zwilwratten dan bijvoorbeeld de koudbloedrassen. De dikte is natuurlijk afhankelijk van hoever het hoorn doorgegroeid is.

Zwilwrat
Een kleine zwilwrat die enigszins rond van vorm is

Naar boven Disclaimer Vraag en antwoord