Rhodococcus equi infectie

 

Rhodococcus equi infectie

Achtergrond

Bij veulens tussen de 1 en 6 maanden oud komen regelmatig luchtweginfecties voor. Veulens met onvoldoende afweer, vaak omdat ze te weinig antistoffen van hun moeder via de biest hebben binnen gekregen, zijn extra gevoelig voor bijvoorbeeld virussen en bacteriën. Biest is de eerste melk die na de geboorte uit het uier van de merrie komt. Het bevat antistoffen tegen ziektekiemen die infectieziekten bij het veulen kunnen veroorzaken. De luchtwegen van het paard en veulen worden onderverdeeld in de voorste luchtwegen: neusgangen en luchtpijp, en de achterste luchtwegen: bronchiën en longblaasjes in de longen. Als er een ontsteking zit in de bronchiën spreken we van een bronchitis. We spreken van een bronchopneumonie als er een longontsteking (pneumonie) ontstaat vanuit een bronchitis.

Rh. Equi is een bodemparasiet en kan aanwezig zijn op de slijmvliezen, in sommige lymfeknopen van gezonde veulens en in de mest van de merrie. Rhodococcus equi komt over de gehele wereld voor en wordt vooral gezien bij warm weer op plekken waar de hygiëne slecht is. De parasiet slaat toe op het moment dat de weerstand laag is. Het wordt gezien bij oudere paarden met cushing (zie aldaar), maar vooral bij veulens vanaf 1 maand leeftijd.

De infectie met Rh. Equi veroorzaakt vaak een typisch reutelend bijgeluid van de ademhaling, deze veulens worden dan ook ‘rattlers’ genoemd. Virusinfecties veroorzaken vaak beschadigingen in de luchtwegen waardoor Rh. Equi kan aanslaan. Rh. equi veroorzaakt abcessen (pus ophopingen) op verschillende plaatsen in het lichaam. Preventief is een goede hygiëne vooral rondom de partus en een juiste hoeveelheid en op tijd toegediende biestvoorziening belangrijk.

Symptomen en diagnose

De infectie wordt gekenmerkt door een verhoogde ademfrequentie, bemoeilijkte ademhaling, pussige neusuitvloeiing, hoesten en een rochelend bijgeluid tijdens het ademen. Ze hebben koorts, vergrote keel lymfeknopen en de dierenarts kan verschillende geluiden (ronchi, kraken, knisteren) horen op de longen met een stethoscoop. In eerste instantie veroorzaakt het een bronchitis. In een later stadium van de aandoening worden er zeer typische abcessen gevormd verspreid over een long.

Naast ademhalingsproblemen kan het ook een ulceratieve (zwerende) dikke darmontsteking veroorzaken die gepaard gaat met koorts en diarree. Daarnaast kunnen er zich ook abcesjes vormen in de hersenen en het ruggenmerg die gepaard gaan met hersenverschijnselen en ataxie. Ataxie is verminderde coördinatie van de skeletspieren. De incoördinatie kan het gevolg zijn van aandoeningen die de kleine hersenen, de hersenstam, het evenwichtsorgaan of het ruggenmerg betreffen. Ook een gewrichtsontsteking kan veroorzaakt worden door Rh. equi.

De waarschijnlijkheidsdiagnose kan op grond van de symptomen van het veulen worden gesteld. Op een röntgenfoto kan je meerdere verdichtingen zien die wijzen op abcesvorming. Op grond van een bacteriologisch onderzoek kan Rhodococcus equi aangetoond worden in een spoelsel van de luchtpijp en longen.

Therapie en prognose

Een duidelijke bronchopneumonie bij het veulen heeft een matige prognose. Hoe later de therapie wordt ingezet hoe slechter de prognose wordt. Zieke veulens moeten apart gezet worden. De meeste veulens sterven binnen enkele weken na het begin van de aandoening. De veulens hebben intensieve verzorging nodig, omdat ze erg ziek worden. Daarom worden ze vaak opgenomen in een kliniek. Er wordt antibiotica gegeven, alleen is het de vraag of de antibiotica de bacteriën in de abcessen bereiken. Tegenwoordig worden er twee soorten antibiotica gebruikt een combinatie van spiramycine en rifampicine. Het nadeel is dat deze antibiotica heel kostbaar zijn en de behandeling moet minstens 4 weken worden ingezet.

Eventueel kan het veulen nog behandeld worden met slijmoplossers en ventipulmin®. Ventipulmin® stimuleert de beweeglijkheid van de trilhaartjes die aan de binnenzijde van de luchtwegen zitten waardoor het slijm beter afgevoerd wordt. Door het gebruik van slijmoplossers wordt het slijm verdund en daardoor kan het makkelijker door de trilhaartjes en het hoesten uit de luchtwegen verwijderd worden. Bovendien moet het veulen in een goed geventileerde, frisse stal staan en ook het voer moet stofvrij zijn.

Naar boven Disclaimer Paard en Gezondheid