Proximale enteritis

 

Proximale enteritis

Achtergrond

Een proximale enteritis is een ontsteking van het voorste deel (proximaal) van de dunne darm. Het komt voor bij volwassen paarden met een gemiddelde leeftijd van 9 jaar. De oorzaak is onbekend, maar in enkele gevallen kon de Salmonella of Clostridium bacterie aangetoond worden. Door de ontsteking van de dunne darm kan de darminhoud niet meer getransporteerd worden en stroomt deze in grote hoeveelheden terug naar de maag waardoor de maag overvuld raakt. De darmontsteking kan er ook voor zorgen dat endotoxinen in het bloed terecht komen. Endotoxinen zijn giftige stoffen die gevormd worden uit de celwand van sommige bacteriën die onder andere in het maagdarmkanaal voor kunnen komen. Deze giftige stoffen kunnen hoefbevangenheid en ook een shock veroorzaken. Normaal worden deze stoffen niet opgenomen door de darm, maar in dit geval is de darmwand ontstoken en daardoor doorlaatbaar voor endotoxinen.

Symptomen en diagnose

Dit ziektebeeld is vaak moeilijk te onderscheiden van liggingsveranderingen van de dunne darm. Het paard krijgt vaak in de beginfase koorts en wordt koliekerig. Later kan het dier juist sloom worden. Doordat het dier geen water op kan nemen vanuit de darm en er zelfs vocht vanuit het lichaam richting de dunne darm gaat, raakt het paard uitgedroogd. Dit uit zich in rode slijmvliezen, eventueel een verhoogde pols en een minder goede turgor. De turgor is een maat voor de vochtbalans van het paard. Deze wordt getest door een huidplooi op de hals op te tillen en weer los te laten. Na het loslaten moet de huid direct weer glad komen te liggen. Is dit niet het geval dan heeft het paard veel vocht verloren. Bij oudere paarden duurt het wat langer voordat de huid weer glad ligt omdat de elasticiteit van de huid verminderd is. Wanneer er niet op tijd een therapie ingesteld wordt, kan het paard in shock raken door uitdroging of door de endotoxinen. Tijdens het rectaal opvoelen kan of helemaal niets gevoeld worden of overvulde dunne darmen. Overvulde dunne darmen zijn ook te voelen bij liggingsveranderingen van de dunne darm. Dit is een van de redenen waarom het lastig is om onderscheid te maken tussen een proximale enteritis en liggingsveranderingen van de dunne darm. Bloedonderzoek en het uitvoeren van een buikpunctie waarbij buikvocht opgevangen wordt, kan helpen bij het vinden van de oorzaak. Het buikvocht is bij een proximale enteritis meestal geel van kleur terwijl dit bij een liggingsverandering vaak rood van kleur is.

Therapie

In eerste instantie is het belangrijk om te zorgen dat de maag niet scheurt door de grote hoeveelheid darminhoud die terugstroomt naar de maag. Dit kan met behulp van een maagsonde die door de dierenarts via de neus ingebracht wordt, afgeheveld worden. De inhoud die uit de maag gehaald kan worden, is heel dun en oranjebruin tot donkerrood van kleur wanneer er bloed in vermengd is. Als de inhoud erg bloederig is, is dit ongunstig voor de vooruitzichten van het paard. Het terugstromen van dunne darminhoud naar de maag kan dagenlang aanhouden. Daarom moet het paard meerdere malen per etmaal gesondeerd worden om de maag te legen. Om te voorkomen dat het dier uitgedroogd raakt wordt een infuus aangelegd. Het dier mag niet eten en krijgt antibiotica toegediend om te voorkomen dat bacteriën via de beschadigde darmwand in de bloedbaan terecht kunnen komen.

Een andere reden om antibiotica toe te dienen is omdat Salmonella mogelijk een rol speelt bij dit ziektebeeld. Een NSAID wordt toegediend om het paard zich beter te laten voelen en bepaalde ontstekingsremmers hebben een remmende werking op de negatieve effecten van de endotoxinen. NSAID’s zijn medicijnen die een pijnstillende, ontstekingsremmende en koortsverlagende werking hebben, vergelijkbaar met paracetamol® voor humaan gebruik. Verder kan geprobeerd worden om met bepaald medicatie de beweeglijkheid van de darmen te bevorderen, waardoor deze weer gaan functioneren en de darminhoud weer de goede richting op kunnen transporteren.

Soms kan er geen onderscheid gemaakt worden tussen een proximale enteritis en een liggingsverandering van de dunne darm en wordt ervoor gekozen om het paard te opereren. Als dan blijkt dat het om een ontsteking van de dunne darm gaat, wordt de inhoud van de zieke dunne darm met de hand richting de blinde darm geduwd. Dit lijkt een positief effect te hebben op de kans op herstel. Wanneer de therapie op tijd wordt ingesteld heeft het paard al met al een redelijk goede kans om de ziekte te overleven, maar het risico op complicaties zoals hoefbevangenheid is groot.

Neem direct contact op met uw dierenarts indien u bovengenoemde symptonen bij uw paard ziet. Uw dierenarts kan bepalen welke therapie op dat moment het meest geschikt is.

Naar boven Disclaimer Paard en Gezondheid