Verbening hoefkraakbeen

In de hoornschoen bevindt zich het hoefbeen (foto 1). Aan beide zijde van het hoefbeen bevinden zich takuiteinden.

Achtergrond

In de hoornschoen bevindt zich het hoefbeen (foto 1). Aan beide zijde van het hoefbeen bevinden zich takuiteinden. Op beide takuiteinden van het hoefbeen zit kraakbeen. Het kraakbeen is opgebouwd uit kraakbeencellen (chondrocyten) die in een kraakbeen matrix liggen. Kraakbeen matrix is een stof die aangemaakt wordt door de kraakbeencellen zelf en bestaat uit collageen (bindweefselvezels) en proteoglycanen en water. Het collageen kan gezien worden als een soort netje die de proteoglycanen bij elkaar houden. Proteoglycanen zijn suikerachtige verbindingen die water aantrekken waardoor het kraakbeen veerkrachtig wordt.

Verbening van het hoefkraakbeen is een aandoening waarbij het elastische hoefkraakbeen, dat aan weerszijden in de achterste hoefhelft vlak boven de kroonrand ligt, verbeent en dus hard wordt (foto 1). Gezond kraakbeen blijft soepel en elastisch. Het is een aandoening die deels erfelijk verkregen wordt en deels als "ouderdomskwaal" optreedt. Maar ook na trauma of langdurige overbelasting kan het kraakbeen gaan verkalken. Meestal treedt de verkalking op aan de voorvoeten. Bij sommige paardenrassen gebeurt dit eerder dan bij andere rassen. Arabieren en Engelse volbloeden hebben zelden te maken met deze aandoening.

Het hoefbeente
Foto 1; Het hoefbeentje. Deze foto toont een hoefbeentje (rood omlijnd) vanaf de voorzijde gezien. De locatie waar het hoefkraakbeen ontspringt en kan verkalken staat aangegeven met twee rode stippen.

Symptomen en diagnose

Het hoefkraakbeen
Foto 2; Locatie waar het hoefkraakbeen gevoeld kan worden.

De verbening van het kraakbeen verloopt langzaam. Als het paard meer op harde bodem loopt kan het proces worden versneld. Als het kraakbeen hard wordt neemt de beweeglijkheid van het hoefmechanisme af. Wanneer het paard zijn hoef op de grond plaatst spreidt de hoefwand op de plaats van de verzenen en zijwand zich een beetje, zodra hij de hoef optilt veert de hoef weer terug naar zijn oorspronkelijke vorm. Dit spreiden en terugveren wordt het hoefmechanisme genoemd en werkt als een pomp waardoor (extra) bloed door de hoef wordt getransporteerd. Het paard zal de verzenen gaan ontlasten bij verbeende hoefkraakbeenderen en dus minder doortreden. De gangen worden stijver en korter. Er kan een hoef met een nauwe straal en hoge verzenen ontstaan. Als de hoefkraakbeentjes duidelijk verbeend zijn is dat te voelen vlak boven de hoef in de kootholte (zie foto 2). Hoefkraakbeenderen voelen normaal gesproken heel elastisch aan.

röntgenfoto normaal hoefbeentje röntgenfoto normaal hoefbeentje
Foto 3; Links; röntgenfoto normaal hoefbeentje. Rechts; verbening hoefkraakbeen ingetekend.

Om de diagnose te bevestigen kan een röntgenfoto gemaakt worden (foto 3). Normaal gesproken is het hoefkraakbeen niet zichtbaar op de foto omdat kraakbeen niet op een röntgenfoto in beeld gebracht kan worden. Bij verbening van het hoefkraakbeen verkalkt het kraakbeen en krijgt het dezelfde structuur als botweefsel waardoor het wel zichtbaar wordt op de foto.

duidelijke verbening
Foto 4; röntgenfoto van een paard met duidelijke verbening van het hoefkraakbeen.

Therapie

Het is een onomkeerbaar proces en een behandeling is eigenlijk niet mogelijk. Met behulp van een aangepast beslag en het toedienen van NSAID’s kan gezorgd worden dat het zo comfortabel mogelijk is voor het paard. NSAID’s zijn medicijnen die een ontstekingsremmende, koortsremmende en pijnstillende werking hebben vergelijkbaar met paracetamol voor humaan gebruik.

Tijdelijk kan de achterrand van de hoef dun worden geraspt en een ijzer met een leren zool worden aangelegd. Een zool zorgt voor meer schokdemping. Daarnaast kan ook een verende laag onder de hoef aangebracht worden, zoals een hoefpad of luchtdrukzolen. Ook ijzers met wiggen aan de achterzijde helpen om de druk en de pijn aan de achterzijde van de hoef te verminderen.

Neem contact op met uw dierenarts als uw paard een kreupelheid vertoont. De ingestelde therapie hangt van veel factoren af. Alleen uw dierenarts kan bepalen welke therapie op dat moment het beste is.

Naar boven Disclaimer Paard en Gezondheid