Melanoom

Melanomen zijn huidtumoren die bij alle soorten paarden kunnen voorkomen maar vaker gezien worden bij schimmels. Het is een tumor die bestaat uit melanocyten. Melanocyten zijn pigmentcellen die bij de mens onder andere voorkomen in moedervlekken.

Melanomen komen bij paarden jonger dan 6 jaar nauwelijks voor. Het meest worden ze aangetroffen in de huid op plekken waar weinig tot geen haar zit. Ze komen vooral voor rond de anus, op de staartwortel en dan meestal aan de onderzijde, in de halsstreek, rond de speekselklieren in het kaakgebied, op de koker, in het oog, in de mond of in de lippen en in de lymfeknopen. Maar ze kunnen ook in de buik- en borstholte voorkomen zoals in de darmen, longen of in het hart.

In de verreweg de meeste gevallen zijn melanomen in de huid bij schimmels goedaardig. Dat neemt niet weg dat ze niet voor problemen kunnen zorgen. Wanneer er veel melanomen bijvoorbeeld rond de anus zitten kan het paard problemen krijgen met mesten. Daarnaast is het zo dat de melanomen goedaardig beginnen, maar op den duur kwaadaardig kunnen worden. Paarden die een andere kleur hebben dan schimmel, kunnen ook melanomen krijgen. In dat geval kan er vanuit gegaan worden dat het om een kwaadaardige tumor gaat.

Melanoom

Symptomen

Melanomen in de huid zijn ronde harde knobbels die meestal door de huid bedekt blijven maar soms groeien ze ook door de huid heen. Ze kunnen dan ook open springen waarbij er dikke zwarte vloeistof uit komt. Ze groeien vaak in groepjes en vormen ketens. Het komt regelmatig voor dat een schimmel op meerder plaatsen (tegelijk) melanomen ontwikkelt. Bijvoorbeeld rond de staartwortel en op de halsvlakte. De grootte kan behoorlijk variëren van de diameter van een doperwtje tot ongeveer de grootte van een mandarijntje. Uiteraard zullen er in extreme gevallen grotere melanomen voor kunnen komen.

De huidmelanomen geven alleen problemen als ze erg groot worden of op een vervelende plek zitten. Rond de anus geeft het vooral problemen met mesten. In een keel lymfeknoop geeft het problemen met het buigen van het hoofd. Bevinden de melanomen zich in de organen dan geven ze vaak problemen. Bijvoorbeeld in de darmen kunnen ze ervoor zorgen dat de darmen afgesloten raken, waardoor geen passage van darminhoud meer mogelijk is en het paard koliek zal krijgen.

Therapie en diagnose

Een schimmel met harde knobbeltjes op de genoemde voorkeursplaatsen is zeer verdacht van een melanoom. In feite kan de diagnose zo op het zicht gesteld worden. In de gevallen dat het niet duidelijk is of het om een melanoom gaat, kan het knobbeltje met een naaldje aangeprikt worden. Zo kan er wat van de inhoud opgezogen worden, dit wordt een aspiratiebiopt genoemd. Als er sprake is van een melanoom zal de inhoud gitzwart zijn. Het is niet altijd mogelijk om genoeg inhoud op te zuigen om met het blote oog te kunnen zien of het daadwerkelijk om een melanoom gaat.

Om te weten of een melanoom kwaadaardig is of niet kan er ook een aspiratiebiopt genomen worden. Met behulp van een naald worden enkele cellen uit het melanoom opgezogen. Onder een microscoop kan dan bekeken worden of het om een kwaadaardig of een goedaardige tumor gaat. Als de melanomen niet in de weg zitten voor het paard en niet hard groeien, wordt geadviseerd om ze te laten zitten. Groeien ze hard en/of worden ze rood van kleur en komen er grijze verdikkingen bij, dan zijn dat aanwijzingen voor maligniteit (kwaadaardigheid). Dan is het wel zaak om de tumoren te verwijderen en tevens te zoeken naar uitzaaiingen die dan bijvoorbeeld in de nabijgelegen lymfknoop kunnen voorkomen.

De goedaardige melanomen kunnen ook operatief worden verwijderd. Dat is niet altijd effectief en vaak komen ze na enige tijd toch weer terug. Soms zitten melanomen op plekken waar ze niet of moeilijk operatief te verwijderen zijn, bijvoorbeeld op het ooglid. Dan kan met behulp van cryochirurgie geprobeerd worden om het melanoom te verwijderen. Bij cryochirurgie wordt de tumor door middel van bevriezing met behulp van vloeibare stikstof bestreden. Deze therapie wordt humaan ook vaak toegepast bij wratten.

Er lopen verschillende onderzoeken naar nieuwe therapieën tegen melanomen.

Bij één van de onderzoeken wordt het medicijn cimetidine toegediend gedurende een aantal weken. Cimetidine wordt gebruikt ter behandeling van maagzweren maar heeft daarnaast een positief effect op de afweercellen in het lichaam van het paard. Deze afweercellen vernietigen de melanomen. Onderzoek naar het effect ervan loopt nog.

Een ander onderzoek meet het effect van de stof cisplatine (op oliebasis) dat op de melanomen gesmeerd wordt Cisplatine valt onder de cytostatica. Dat zijn stoffen die onderdeel uitmaken van chemokuren ter bestrijding van kanker. Cisplatine remt de celgroei en daarmee de groei van de tumor. In een ander onderzoek waarbij alleen nog muizen als proefdier zijn gebruikt, hebben ze ontdekt dat door het inspuiten van een stukje DNA dat codeert voor het menselijke eiwit, interleukine 12, de melanomen in regressie gaan. Dit betekent dat ze kleiner worden en uiteindelijk verdwijnen. Interleukine 12 is een eiwit dat een regulerende rol speelt in de processen van het afweersysteem. Door een stukje DNA met de genetische code van Interleukine in een melanoom te spuiten, gaat de muis grotere hoeveelheden van dit eiwit produceren waardoor het eigen afweersysteem sterk gestimuleerd wordt om het melanoom te bestrijden. In het onderzoek uitgevoerd bij muizen waren na 6 maanden nog geen nieuwe melanomen verschenen. Toepassing bij paarden is voorlopig nog niet aan de orde.

Naar boven Disclaimer Paard en Gezondheid