Bekappen van veulens

Veulens worden geboren met gezonde hoeven, die geprogrammeerd zijn op een wild bestaan.

Bekappen van veulens

Veulens worden geboren met gezonde hoeven, die geprogrammeerd zijn op een wild bestaan. Vanaf de tweede dag moeten veulens al met de kudde mee kunnen, die zo 30 km of meer per dag aflegt. Helaas is dit plaatje zelden zo bij gedomesticeerde veulens. Zij worden, als ze geluk hebben, buiten geboren. Zij zijn geen onderdeel van een trekkende kudde, maar hoogstens van een groep in een klein begrenst gebied. Hierdoor groeien veulenhoeven erg hard. Zelfs zo hard dat er vaak te veel wand is.

Hoe zorgen we voor een optimale gang en stand, voor het opgroeiende veulen?

Deels wordt deze beïnvloed door erfelijke aanleg, daar kunnen wij geen effect op uitoefenen. Echter zijn er diverse zaken waar wel op gelet kan worden bij het opgroeien zoals huisvesting voeding en hoefverzorging.

Huisvesting

Veulens moeten zo veel mogelijk met soort- en leeftijdsgenoten in de open lucht opgroeien. Een groep paarden van verschillende leeftijden, in een ruime omgeving stimuleert veulens met elkaar te spelen. Dit spelen is erg van belang. Uit onderzoek blijkt dat een veulen dat op deze manier opgroeit minder kans heeft op problemen zoals OCD (een gewrichtsaandoening die op jonge leeftijd ontstaat).

Daarnaast is het verstandig de ondergrond ook zo gevarieerd mogelijk te maken. De grasweides zoals wij die kennen zijn niet te vergelijken met de gebieden waar wilde paarden op opgroeien. Wanneer we naast het gras ook een stuk met bijvoorbeeld gravel (gemalen puin) en een stuk vlak beton kunnen aanbieden verdient dat de voorkeur.

Gravel geeft een natuurlijke slijtage en een stimulatie aan de hoefzool en straal, waardoor deze goed zal ontwikkelen en voldoende zal blijven groeien. We zien dat veulens die meer over gravel gelopen hebben in hun jonge jaren later minder gevoeligheidsproblemen aan de zool hebben. Een vlak stuk beton geeft, naast slijtage en stimulatie van de hoefzool en straal, een bijkomend positief effect op de ontwikkeling van de pezen.

De Nederlandse bodem kan in de zomer periode erg droog worden, dat terwijl water een van de belangrijkste bestandsdelen is van de paardenhoef. Een waterpoel aanleggen zou veel problemen van droge hoeven kunnen voorkomen, maar geeft het gevaar dat jonge onervaren paarden zullen verdrinken. Verstandiger is het dus om een plek modderig te maken en te houden. Paarden weten vaak zelf het beste wat ze nodig hebben, wij hoeven het alleen maar aan te bieden!

Voeding

Naast de huisvesting is ook de voeding van belang. Eigenlijk begint het belang van de voeding al bij de moeder van het veulen: doordat in de moeder een extra lichaam groeit, is er vanaf acht maanden dracht meer eiwitbehoefte. Eiwitten zijn tenslotte de bouwstenen van het lichaam.

De calcium- en fosforverhouding is tijdens de dracht en lactatieperiode ook extra van belang. Het overgrote deel, namelijk 99% van al het calcium en 80% van de fosfor, zit in het skelet, in een verhouding van ongeveer 2 eenheden calcium op 1 eenheid fosfor. De ideale verhouding in de voeding is in de praktijk niet precies te halen, maar probeer binnen de volgende marges te blijven: niet minder dan 1,5Ca : 1P en niet meer dan 2,5Ca : 1P Na de zoogperiode is het belangrijk dat er geen tekorten in de voeding van veulens zijn. Geef altijd een gevarieerde voeding, met zo veel mogelijk structuur (zoals hooi).

Hoefverzorging van veulens

Als we aan de omstandigheden willen voldoen voor optimale hoefgroei en ontwikkeling is het ook belangrijk dat de hoeven regelmatig gecontroleerd worden. Veulens hebben aan de gewrichtsuiteinde van botten groeikraakbeen, ook wel de groeischijven genoemd. Onder invloed van hormonen en enzymen worden hier nieuwe botcellen aangemaakt waardoor het bot in de lengte groeit. Langzaam verbenen de groeischijven. Het zachte, veerkrachtige kraakbeen wordt dan net als de rest van het bot een sterke en stevige botstructuur. Dit verbenen gebeurt al in de baarmoeder en gaat door tot het paard lichamelijk volgroeid is. Het verbenen of sluiten van de groeischijven begint onder in het lichaam en gaat van onder naar boven. Tot het veulen zo’n 2,5 – 3 jaar is, zijn dat de groeischijven in de benen. De groeischijf van het hoefbeen is bij de geboorde al gesloten, daarna volgt van 0 tot 6 maanden het kroonbeen, van 6 maanden tot1 jaar het kootbeen, van 8 maanden tot 1,5 jaar het pijpbeen, gevolgd door de voorknie op de leeftijd van 1,5 tot 2,5 jaar, gevolgd door de onderarm op de leeftijd van 2 tot 2,5 jaar.

Het zal duidelijk zijn dat standcorrecties daarom zo vroeg mogelijk gedaan moeten worden. Ook de groeisnelheid van de botten neemt snel af. Een veulen van zes maanden is al op de helft naar volwassen lichaamsgrootte. Het is daarom verstandig om vanaf dag 4 te beginnen met de voetjes optillen zodat het dier hier al aan gewend is wanneer de hoefverzorger komt. Het is verstandig om de hoefverzorger al binnen een paar weken te laten komen, en dan het eerste levensjaar om de vier weken.

De taak van de hoefverzorger is de natuurlijke slijtage te simuleren. Tevens zorgt hij ervoor dat de stand goed is en blijft, want deze is bepalend voor de rest van het leven van het paard. Bovendien is de stand bij een groeiend veulen geen statisch iets, het verandert constant en soms abrupt als gevolg van een trauma. Doordat veulens erg hoog op de benen staan en moeilijk bij het gras kunnen, verzinnen ze de raarste houdingen om wel bij het gras te kunnen, deze houdingen geven zulke scheve belastingen in de hoeven dat daardoor gemakkelijk de stand kan veranderen. Let daarom ook tussen de bezoeken van de hoefverzorger regelmatig op de hoeven, zodat wanneer het niet helemaal goed is je zo snel mogelijk een hoefverzorger kan inschakelen.

Kleine standcorrecties kunnen met een mes en/of rasp door een kundige hoefverzorger gedaan worden, maar soms is er meer nodig. Daarvoor zijn er verschillende producten op de markt zoals hoefschoentjes van Dallmer die onder de hoef worden gelijmd en een lijmproduct zoals Vettec Super Fast. Gebruik voor dit soort standcorrecties geen hoefijzers, bovenstaande producten geven meer dan voldoende mogelijkheden!

IJzers hebben namelijk een nadelig effect op de hoefgroei en ontwikkeling van de hoef bij het veulen. Zo ontwikkelt het straalkussen in de hoef zich door druk op de straal en belemmeren de ijzers het hoefmechanisme (Het hoefmechanisme is de beweging in de hoef welke oa als bloedpomp van het onderbeen en schokbreker functioneert). Daarnaast is de kans groter dat het ongecontroleerde speelse veulen zichzelf of andere beschadigd met de ijzers. Aan ijzers kleven dus meer nadelen dan voordelen.

Kort samengevat:

Een jong veulen is leuk! Maar regelmatige controle en het in de gaten houden van de stand is van groot belang, en zal effect hebben op de stand en gang van het paard gedurende heel het leven. Naast hoefverzorging zijn ook huisvesting en voeding van groot belang.

Hoefspecialist Klaas Feuth

www.hoefgezondheid.nl

Voorzitter van de Vereniging van Natuurlijke Hoefbekappers

www.natuurlijkbekapper.nl

Naar boven Disclaimer Paard en Gezondheid