Allergieen bij paarden

 

Allergieen bij paarden

Hooikoorts bij paarden

Zoals al beschreven in het antwoord op de vraag of paarden hooikoorts kunnen hebben in de nieuwsbrief van juni (nummer 5) is een allergie eigenlijk een te heftige reactie van het immuunsysteem. De afweer reageert op stoffen die geen ziekteverwekker zijn.

Allergieën bij paarden zijn er in alle vormen en maten, van een allergie voor bepaalde metaalsoorten waarbij het bit een uitslag op de lippen van het paard geeft tot een allergie voor gras. Je begrijpt dat een paard met een grasallergie een serieus probleem is, maar net als hooikoorts komt ook dit voor. Het is belangrijk om te kijken wat de precieze oorzaak van de allergie is. Zeker bij allergieën wordt er nogal eens een verkeerde oorzaak aangewezen.

In het geval van bijvoorbeeld hooikoorts zijn de pollen niet de veroorzaker van de allergie maar enkel de trigger die de symptomen van de allergie zoals tranende ogen opwekt. Door alleen de symptomen te bestrijden genees je het paard niet van de allergie. Je zult dus op zoek moeten gaan naar datgene waardoor de allergie ontwikkeld is. In het artikel ‘Natuurgeneeskunde, een holistische visie’ uit de nieuwsbrief van juni kun je meer over lezen over het behandelen van de oorzaak en niet alleen het bestrijden van de symptomen.

De meest gebruikte ‘behandeling’ bij allergieën is het wegnemen van de trigger. Een paard wat een allergische reactie vertoont op het bit kun je nog bitloos rijden of met een bit van ander materiaal. Echter het wegnemen van pollen is zo goed als onmogelijk. Daarbij verdwijnen de symptomen wel als je de trigger wegneemt maar de onderliggende oorzaak van de allergie, de overijverige afweer, blijft bestaan. Het paard ondervindt dus wel minder last van de allergie omdat er geen symptomen zoals eczeem meer zijn maar de eigenlijke oorzaak, de overdreven werking van het immuunsysteem, los je met het wegnemen van de trigger niet op. Deze “overdreven” reactie komt meestal voort uit een onbalans in het lichaam. Waar deze onbalans ontstaan is zal moeten blijken uit het consult en kan bij ieder paard anders zijn. Het is niet altijd even makkelijk om de oorzaak van de onbalans te achterhalen en soms lukt dat ook niet in één consult. Maar in de praktijk blijkt vaak dat je met elk consult en iedere behandeling steeds dieper en dichter bij de oorzaak komt. Uiteindelijk kom je zo bij het ‘moment’ dat het mis is gegaan en kun je met behulp van natuurlijke middelen de onbalans weer in evenwicht brengen. De oorzaken van een allergie kunnen uiteenlopend zijn, maar twee mogelijke oorzaken zijn relatief eenvoudig te voorkomen. Daarbij spelen toxinen een rol en het moment waarop je je paard in laat enten.

Toxinen

Toxinen, ook wel afvalstoffen genoemd, bevinden zich overal om ons heen. Toxinen kunnen zowel een natuurlijke als chemische oorsprong hebben. Deze toxinen komen in het lichaam via voer, water en inademing van lucht. Toxinen kun je zo veel mogelijk vermijden, maar niet voorkomen. Bij de vertering van voedsel ontstaan bijvoorbeeld natuurlijke toxinen. Een gezond lichaam is in staat zichzelf te reinigen via o.a. de lever, nieren, darmen, longen en huid. Daarnaast zie je dat dieren in de natuur van tijd tot tijd ook een ‘reinigingskuur’ nemen. Ze eten dan bepaalde klei en/of kruiden die een reinigende werking hebben. Op de manier waarop wij onze dieren huisvesten hebben ze meestal niet de mogelijkheid om zichzelf te reinigen met deze middelen. Wanneer toxinen zich opstapelen in het lichaam heeft dit consequenties voor de balans in het lichaam en dus voor de gezondheid. Er ontstaat een onbalans die zich op verschillende manieren kan uiten. Eén daarvan is een overgevoelige afweer en dus kans op een allergie. Door het lichaam weer in balans te brengen moet ook het immuunsysteem weer in balans komen waardoor de allergie afneemt en uiteindelijk verdwijnt.

Het is aan te raden om je paard regelmatig een reinigingskuur op natuurlijke basis te geven. Wanneer je dit het beste kunt doen is afhankelijk van je paard, maar meestal wordt dit een keer in het voorjaar gedaan en een keer in het najaar. Let wel: inenten tijdens een reinigingskuur is niet aan te raden. Plan de enting en reinigingskuur zo dat er altijd een paar weken tussen zit. Een reinigingskuur bestaat uit natuurlijke middelen die de organen stimuleren of ondersteunen, vaak in combinatie met een product zoals groene leem dat toxinen in het lichaam losmaakt en aan zich hecht waardoor ze makkelijker uitgescheiden worden. In een aantal gevallen is het niet raadzaam om je paard te reinigen, overleg daarom altijd even met een natuurgeneeskundige.

Entingen

Ook entingen kunnen een rol spelen bij de ontwikkeling van een allergie. Een inenting is bedoeld om het immuunsysteem afweerstoffen aan te laten maken tegen een bepaald virus of andere ziekteverwekker. Het immuunsysteem wordt dus even flink aan het werk gezet. Meestal merk je daar bij je paard niks van, maar de dierenarts adviseert meestal wel om het paard na de enting even rust te geven.

In de meeste gevallen zullen er geen problemen ontstaan door een enting, maar je kunt je voorstellen dat de afweer van het paard het even zwaar te verduren krijgt als het immuunsysteem al ‘aan het werk ‘ was op het moment dat de enting gegeven wordt. Ook hier hoef je niets van te merken, maar bij de behandeling van een allergie blijkt toch regelmatig dat het probleem na een enting ontstaan is.

Mijn advies is dan ook om ervoor te zorgen dat het immuunsysteem van je paard op en top in orde is op het moment dat je je paard laat enten. Zit je paard even niet lekker in zijn vel, heeft hij een hoestje of een kleine infectie? Loop dan geen risico en stel de enting even uit totdat hij hersteld is. Ook zware arbeid voor en na de enting is niet aan te raden. Een paard dat zware arbeid heeft verricht, bijvoorbeeld een wedstrijd heeft gereden, kan zelfs een paar dagen na de wedstrijd zich nog aan het herstellen zijn zonder dat je hier wat van merkt.

Het vraagt misschien wat discipline en planning om de enting op een goed moment te geven, maar in verhouding is het een kleine moeite om zo het risico op een verkeerde reactie op de enting te verkleinen. Het betekent niet dat je je paard nooit meer moet laten inenten, maar je kunt wel voorzichtig zijn met het tijdstip waarop je je paard laat enten.

Zomereczeem

Een allergie die veel bij paarden voorkomt is zomereczeem. Zomereczeem is een allergie voor de steken van de colicoïdes mug. Paarden met zomereczeem krijgen veelal jeuk aan de staart en manen. Er ontstaan wondjes en ontstekingen die erger worden doordat het paard continu wil schuren tegen de jeuk. In sommige gevallen heeft het paard ook buiten de manen en staart jeuk en ontstaan er wonden en ontstekingen over het hele lichaam.

Vaak is de behandeling van zomereczeem gericht op het voorkomen van muggensteken door speciale dekens of het gebruik van sprays met een sterke geur. Daarnaast worden crèmes op de aangedane plekken gesmeerd voor het verlichten van de jeuk en ontsmetting van eventuele ontstekingen. Soms wordt zelfs de mogelijkheid om te schuren weggenomen door overal schrikdraad omheen te spannen. De manen en staart worden zo wel gespaard, maar het paard heeft dan nog steeds continu jeuk en dit komt zijn welzijn absoluut niet ten goede.

Echter ook bij zomereczeem zouden we weer de vraag moeten stellen “Waarom?”. Waarom is dit paard allergisch voor de muggen. Oftewel, waarom vertoont dit paard symptomen en bijvoorbeeld het andere paard wat in dezelfde wei staat niet. Op deze vraag zijn veel antwoorden mogelijk, maar de twee meest voor de hand liggende antwoorden op deze vraag zijn:

  1. Het ene paard wordt meer gestoken door de muggen dan het andere paard.
  2. De afweer van het paard met zomereczeem reageert overdreven op de muggensteken en de afweer van het gezonde paard reageert normaal.

Aan de hand van deze twee antwoorden kun je weer de vraag stellen: “Waarom?”. Waarom wordt het ene paard meer gestoken dan het andere paard of waarom reageert zijn afweer zo overdreven? Op deze vragen zijn natuurlijk weer meerdere antwoorden mogelijk, maar waar een natuurgeneeskundige zeker naar zal kijken is de hoeveelheid toxinen in het lichaam van het paard. Zoals hierboven beschreven kan een opeenstapeling van toxinen een onbalans geven waardoor een allergische reactie kan ontstaan.

Daarnaast zal een lichaam altijd proberen de overtollige toxinen uit te scheiden. Dit gebeurt ook via de huid en vaak heeft dit een viezige, vette huid tot gevolg. Zoals iedereen weet worden vliegen aangetrokken door ‘vuiligheid’. Maar ook muggen drinken liever ‘vervuild’ bloed dan ‘schoon’ bloed omdat dit voor hen meer voedingsstoffen bevat. Een paard dat veel toxinen in zijn lichaam heeft kan dus door de onbalans zomereczeem ontwikkelen en is daarbij hij ook nog aantrekkelijker voor de muggen!

Toxinen en reinigen kunnen dus een belangrijke rol spelen bij zomereczeem, maar natuurlijk zijn toxinen niet altijd de oorzaak. Ieder dier is uniek en reageert anders op situaties, toxinen, ziektes enz. Samen met een veterinair natuurgeneeskundige kun je de oorzaak van het probleem achterhalen en een passende behandeling inzetten.

Naar boven Disclaimer Paard en Gezondheid