Mastitis

Het uier van de merrie is opgebouwd uit twee uierhelften. Een uierhelft wordt weer onderverdeeld in twee delen en dat noemen we kwartieren.

Achtergrond

Het uier van de merrie is opgebouwd uit twee uierhelften. Een uierhelft wordt weer onderverdeeld in twee delen en dat noemen we kwartieren. Bij een uierhelft hoort een tepel dus in totaal zijn er twee tepels. Per tepel zijn er twee tepelkanalen.

Uier van de merrie

Mastitis betekent een ontsteking van het uier. Meestal betreft het één uierhelft, omdat de twee kwartieren onderling niet zijn gescheiden. Mastitis komt vaak voor bij merries die een zogend veulen hebben of waarbij het veulen net gespeend is. Maar ook wordt het gezien bij merries die geen veulen hebben(drachtig of niet drachtig) en soms bij heel jonge merries.

Het kan een acute of chronische mastitis zijn waarbij verlies aan uierweefsel ontstaat. Een deel van het weefsel produceert daarna geen melk meer. Daardoor vermindert de fokwaarde van de merrie. Een veulen met kunstmelk groot brengen is erg arbeidsintensief en geeft vaak problemen.

Mastitis wordt veroorzaakt door verscheidene micro-organismen.Vaak zijn deze micro-organismen bacteriën zoals Streptococcus zoöepidemicus of Streptococcus equi (droes) maar ook E. coli, Rhodoccocus equi of A. equuli komen voor. Daarnaast kan mastitis ook veroorzaakt worden door schimmels.

De meeste micro-organismen dringen het uier binnen via het tepelkanaal, omdat het tepelkanaal niet goed sluit of omdat er een verwonding is aan de tepel. Vaak is er melkstuwing aanwezig in het uier. Dat betekent dat de melk zich ophoopt doordat een veulen bijvoorbeeld niet genoeg drinkt of omdat het veulen net gespeend is.

Symptomen en diagnose

De ontstoken uierhelft is gezwollen, warm en pijnlijk daardoor laat de merrie het veulen niet toe om te drinken. Vaak heeft de merrie door de pijnlijkheid van het uier een stijve gang. Bij acute mastitis zijn er ook symptomen als koorts, sloomheid en niet willen eten. Er komt een melkachtige vloeistof (secretum) uit het uier wat waterig tot grijsgeel en soms ook vermengd is met bloed.

Op grond van de symptomen bij de merrie kan met grote waarschijnlijkheid door de dierenarts gesteld worden dat het mastitis is. Daarnaast kan er onderzoek gedaan worden naar de verwekker van de mastitis. Het secretum kan onder de microscoop gecontroleerd worden op verwekkers. Er kan een kweek gemaakt worden van het secretum om te kijken welke bacteriën er aanwezig zijn.

Therapie en prognose

Bij mastitis wordt een kuur met antibiotica ingesteld. Daarnaast is het belangrijk dat het uier met de hand wordt leeg gemolken (4 tot 6 maal daags). Daardoor vermindert de druk op het uier en worden bacteriën met de ontstekingsvloeistof uit het uier gespoeld. Het is verstandig het uier te koelen met water maar niet te koud water. Daarnaast kan de dierenarts NSAID’s geven. NSAID’s zijn middelen die pijnstillend, ontstekingsremmend en koortsverlagend werken, vergelijkbaar met paracetamol voor humaan gebruik.

Een acute mastitis kan volledig genezen als er op tijd behandeld wordt! Meestal is een acute mastitis binnen een week genezen. Echter bij een chronische mastitis waarbij veel bindweefselvorming is opgetreden kan een deel van het uier slecht of niet meer functioneren. En dan treedt er geen volledig herstel op.

Preventie

Preventief is belangrijk om melkstuwing te voorkomen. Dit kan verminderd worden door het uier te masseren en door het uier regelmatig te melken. Het is belangrijk om de merrie bij het spenen op rantsoen te zetten, alleen ruwvoer en geen krachtvoer. Daarnaast is het belangrijk de merrie beweging te geven en het uier regelmatig te controleren op zwelling en pijnlijkheid.

Neem direct contact op met uw dierenarts als uw paard verschijnselen vertoont die kunnen duiden op mastitis/ uierontsteking. De ingestelde therapie hangt van veel factoren af. Alleen uw dierenarts kan bepalen welke therapie op dat moment het beste is.

Naar boven Disclaimer Paard en Gezondheid