Peesschede gallen

Een gewricht is opgebouwd uit botstukken die op de plaats waar ze met elkaar scharnieren, bedekt zijn met een laagje gewrichtskraakbeen.

Achtergrond

Een gewricht is opgebouwd uit botstukken die op de plaats waar ze met elkaar scharnieren, bedekt zijn met een laagje gewrichtskraakbeen. Om een gewricht heen zit een gewrichtskapsel. De binnenkant van dit kapsel wordt bedekt door een soort vlies ook wel het synoviale membraan genoemd. Dit membraan maakt de gewrichtsvloeistof (synovia) aan, die er voor zorgt dat het kraakbeen van voeding voorzien wordt en dat het gewricht soepel kan bewegen. Synovia is dus vergelijkbaar met een soort smeermiddel. Synovia bevindt zich in holtes van het gewricht. Deze holtes noemen we gewrichtszakken. Deze gewrichtszakken puilen wel eens uit dan spreken we van een overvulling.

Een peesschede is een gesloten omhulsel gevuld met synovia. Het bevindt zich rondom een pees op plaatsen waar pezen over een hoek geleid worden zoals ter hoogte van gewrichten. Het synovia bevordert op die plaatsen het glijden over een harde, benige onderlaag (bot).Een peesschedegal is een overvulling van deze peesschede wat wil zeggen dat de hoeveelheid vloeistof in deze holte toegenomen is.

Sesamschedegallen aan het achterbeen
Foto 1: Sesamschedegallen aan het achterbeen.

Peesscheden kunnen door verschillende oorzaken overvuld raken. Bij jonge dieren kunnen door voedingsfouten, slecht hoefonderhoud of afwijkende standen overvullingen ontstaan. Te vroeg gebruik van nog niet uitgegroeide paarden en overbelasting van jonge paarden zijn ook mogelijke oorzaken. Daarnaast is het een uiting van slijtage bij oudere paarden. Een peesschede kan ook overvuld raken bij bijvoorbeeld een acute verstapping of als er sprake is van een onderliggende peesblessure.

Symptomen en therapie

Peeschedegallen zijn verdikkingen die zacht en normaal van temperatuur (niet warmer dan de rest van het been) aanvoelen. Deze gallen zijn niet pijnlijk en het paard loopt er in de regel niet kreupel mee.
In principe kunnen alle peesscheden in het lichaam overvuld raken, maar peeschede overvullingen worden verreweg het vaakst gezien aan de achterzijde van het kootgewricht bij zowel het voor- als het achterbeen. Deze overvullingen worden sesamschedegallen genoemd of vaak kortweg gallen.

Sesamschedegallen aan het achterbeen
Foto 2 anatomie pezen en peesscheden rond het kootgewricht van het voorbeen:
Van links naar rechts: roze lijn; pijpbeen, groene lijn; tussenpees, blauwe lijn; diepe buiger, rode lijn; oppervlakkige buiger
Tussen de roze en de groene lijn bevindt zich de plaats waar het kootgewricht kan uitpuilen bij een overvulling. Tussen de groene en de blauwe lijn staat de uitpuilingsplaats van de sesamschede aangegeven.

Daarnaast kunnen ook peesschedeovervullingen aangetroffen worden ter hoogte van de voorknie (carpus) of het spronggewricht. Het is vaak een onschuldige aandoening die niet behandeld hoeft te worden.

Soms ontstaat er in de holten bindweefsel waardoor de gal harder en droger wordt. Dan spreken we van een chronische peesschedegal. De dierenarts kan meestal aan het uiterlijk van de verdikkingen al een diagnose stellen.

Als het paard wel kreupel loopt of de peesschedegal is warm en/of pijnlijk moet er een kreupelheidsonderzoek gedaan worden. Het paard kan zich geblesseerd hebben waardoor de peesschede geïrriteerd is geraakt. Dan is het verstandig om wel een behandeling in te stellen en bijvoorbeeld een bepaalde rustperiode aan te houden. In sommige gevallen ligt aan de peesschedeovervulling een peesblessure ten grondslag. Wanneer de dierenarts het paard verdenkt van een peesblessure kan dit bevestigd of uitgesloten worden met behulp van een echografisch onderzoek.

Preventief

De preventie begint al bij de opgroeiende veulens. Jonge paarden moeten niet overvoerd worden en zich natuurlijk kunnen ontwikkelen.
Daarnaast moeten trainingsmethoden altijd in overeenstemming zijn met de leeftijd, het niveau en de belastbaarheid van het paard. Een belangrijk punt is dat paarden getraind worden op een goede bodem.

Neem contact op met uw dierenarts als uw paard een overvulling heeft van een peesschede (of een gewricht) en u twijfelt of vermoedt dat uw paard hier last van heeft. De ingestelde therapie hangt van veel factoren af. Alleen uw dierenarts kan bepalen welke therapie op dat moment het beste is.

Naar boven Disclaimer Paard en Gezondheid