Droes is een besmettelijke ziekte die veroorzaakt wordt door een bacterie Streptococcus equi.

Achtergrond
Droes is een besmettelijke ziekte die veroorzaakt wordt door een bacterie Streptococcus equi. De droesbacterie wordt overgebracht via de pussige neusuitvloeiing en het pus uit besmette lymfeknopen. De mens kan het ook overbrengen via pus aan de kleding, schoenen of handen. Bijna alle paarden maken de ziekte een keer door, vooral op jeugdige leeftijd. Door herhaald contact met de bacterie blijft er afweer aanwezig in het paard. Toch zijn er paarden die op een leeftijd van 10 jaar alsnog weer droes krijgen. Bij die paarden is er geen herhaald contact met de bacterie geweest en is de afweer laag geworden. Maar ook paarden met een andere ziekte onder de leden zijn gevoelig voor droes. Overdracht kan ook plaats vinden als een hengst met droes een merrie dekt (dekdroes). Of van veulen op merrie tijdens het drinken waardoor de merrie een ontsteking van de uierlymfeknopen krijgt.De bacterie dringt via het neus- of keelslijmvlies het lichaam binnen. Het veroorzaakt een ontsteking waarbij de lymfeknopen ontstoken raken en pus produceren. Vaak zijn het de keellymfeknopen die ontstoken raken.

Symptomen en diagnose
Droes gaat gepaard met verschillende symptomen in verschillende stadia. In het acute stadium is het paard erg ziek. Het heeft een ontsteking van neus, keel en strottenhoofd. De keelontsteking maakt het slikken pijnlijk en soms staat het paard met gestrekte hals. Het paard kan het benauwd hebben en hoesten. Uit de neusgaten kan eerst helder vocht komen, wat later overgaat in pusachtig slijm. Het heeft dan een rochelende ademhaling en tranende ogen. Het heeft hoge koorts wat kan oplopen tot 40 graden Celsius. Daardoor is het suf en lusteloos. In een later stadium ontstaan grote zwellingen van de keellymfeknopen die in verloop van de tijd een abces worden. Door de opzwelling van de keellymfeknopen is het pijnlijk om te eten en drinken. Pas als de abcessen in de lymfeknopen doorbreken naar buiten of naar de keel wordt de druk op de keelstreek minder. Men ziet dan pus aan de onderkant van de kaak of soms via de neusholte naar buiten komen. Dan zakt de koorts en zal het dier wat meer gaan eten en drinken.

Lymfeknopen van de onderkaak
Foto 1: Toont de plaats waar de lymfeknopen van de onderkaak te vinden zijn.

speekselklieren
Foto 2: De punt van de V zijn speekselklieren en met de rode cirkels staat aangegeven waar de lymfeknopen precies liggen. Deze knopen zijn makkelijk te vinden en zullen bij droes altijd via de huid naar buiten doorbreken.

keellymfeknoop
Foto 3: Toont de plaats waar de keellymfeknoop zichtbaar kan worden als deze sterk opzwelt door een abces ten gevolge van droes. Met de blauwe lijn is aangegeven waar de atlasvleugel te voelen is.
De atlas is de eerste halswervel en onder de zij-uitsteeksels (de vleugels) kan gevoeld worden naar deze lymfeknoop. Wanneer deze normaal is is de knoop niet te voelen of te zien. De keellymfeknoop kan via de huid naar buiten toe doorbreken, maar kan ook doorbreken naar binnen toe richting keel. De pus wordt dan door het paard doorgeslikt. Bij heftige zwelling van deze lymfeknoop kan de slokdarm dichtgedrukt worden waardoor het paard niet meer (goed) kan slikken en voedsel kan eten en water kan drinken. In ernstige gevallen kan zelfs de luchtpijp dichtgedrukt worden.

Bij verslagen droes ontstaan er abcessen in de lymfeknopen door het hele lichaam heen. Vaak doen dan de darmlymfeknopen mee. Bij dekdroes ontstaat er abcessen in en rond de schaamlippen. De dierenarts kan dan in de bekkenholte een grote massa voelen; lymfeknopen met abcessen erin.

Therapie en diagnose
Aan de hand van de symptomen (koorts, pijnlijke keel, gezwollen lymfeknopen in het keelgebied of de onderkaak) is de diagnose keelontsteking te stellen. Als er pus uit de lymfeknopen komt is de diagnose droes aannemelijk. De therapie is erop gericht om het paard te ondersteunen en ervoor te zorgen dat het blijft eten en drinken. Er worden NSAID’s toegediend om de (keel) pijn te verzachten en de koorts te remmen. NSAID’s zijn middelen die pijnstillend, ontstekingsremmend en koorts verlagend werken, vergelijkbaar met paracetamol voor humaan gebruik. Als er nog geen abcessen gevormd zijn, maar de diagnose droes wel gesteld, kan er besloten worden antibiotica te geven. Indien de diagnose wordt gesteld nadat zich abcessen hebben gevormd, moet de dierenarts ze soms open snijden op het pus te verwijderen. De abcessen moeten rijpen wat versneld kan worden door ze in te smeren met trekzalf. Als de abcessen zijn opengebroken ontstaan er gaatjes waaruit het pus vloeit. Die moeten open gehouden worden en gespoeld worden met milde ontsmettende vloeistoffen. Als het niet drinkt kan de dierenarts een infuus geven. Indien ze geen vast voedsel willen eten kan er slobber vertrekt worden.
Belangrijk bij een paard met droes is dat het geen andere paarden besmet. Belangrijk daarbij is hygiëne. Zet een ziek paard in een aparte box. Laat paarden niet snuffelen met een besmet paard. Was je handen en zorg voor schone kleding wanneer je bij een paard met droes bent geweest. Temperatuur gezonde paarden in de buurt van een paard met droes 2 maal daags. Als het een temperatuurstijging heeft is het aan te bevelen het paard met antibiotica te behandelen en dit paard ook apart te zetten.

Preventief
Er is een vaccinatie tegen de bacterie Streptococcus equi. Het entschema (zie hierboven) is per paard verschillend en kan worden toegepast bij paarden vanaf een leeftijd van 4 maanden. Paarden met een hoog risico op droes, kunnen om de 3 maanden gevaccineerd worden. Paarden met een gemiddeld risico kunnen om de 6 maanden gevaccineerd worden. Het vaccin wordt toegediend door injectie van een kleine dosis in de bovenlip. Hierdoor ontstaat een kleine puist aan de binnenkant van de lip. Dit is normaal en verdwijnt na een paar dagen. Er kan een zwelling van de bovenlip ontstaan, dit is over het algemeen niet pijnlijk. Als paarden gevaccineerd zijn wil dat niet zeggen dat ze geen droes kunnen krijgen. Alleen zullen de symptomen dan milder zijn.

Neem contact op met uw dierenarts als uw paard verschijnselen vertoont die passen bij de aandoening "droes". De ingestelde therapie hangt van veel factoren af. Alleen uw dierenarts kan bepalen welke therapie op dat moment het beste is en kan u adviezen geven met betrekking tot de preventieve maatregelen die getroffen kunnen worden bij u op stal om verspreiding van de ziekte zo veel mogelijk te voorkomen.

Naar boven Disclaimer Paard en Gezondheid